Vì sao lương tăng mà vẫn thấy nghèo đi?
Lương tăng không đồng nghĩa sức mua tăng. Khi giá hàng hóa và dịch vụ tăng nhanh hơn thu nhập, thu nhập thực tế giảm.
Lương danh nghĩa khác lương thực tế
Lương danh nghĩa là số tiền ghi trên bảng lương. Lương thực tế phản ánh lượng hàng hóa và dịch vụ mà số tiền đó mua được. Nếu lương tăng 5% nhưng mặt bằng giá tăng 8% trong cùng kỳ, sức mua giảm xấp xỉ 2,8%, không phải tăng 5%.
Ví dụ ở siêu thị
Giả sử năm trước một giỏ hàng có giá 1.000.000đ. Năm nay giỏ hàng tương tự có giá 1.080.000đ. Thu nhập của bạn từ 10 triệu lên 10,5 triệu đồng. Thu nhập tăng 5%, nhưng giỏ hàng tăng 8%, nên mua được ít giỏ hàng hơn.
Điều gì dễ bị hiểu sai?
Chỉ số giá tiêu dùng đo mức thay đổi giá của một rổ hàng hóa đại diện, không có nghĩa tất cả sản phẩm tăng giá như nhau. Trải nghiệm của mỗi hộ gia đình khác nhau tùy cơ cấu chi tiêu.
Tự kiểm tra
Hãy thử mô phỏng “Lương tăng hay sức mua giảm?” trên trang chủ. Thay đổi tốc độ tăng lương và lạm phát để xem kết quả.
Đọc thêm và kiểm chứng
Cơ sở lý thuyết: thu nhập thực tế và chỉ số giá tiêu dùng. Nguồn tham khảo để đối chiếu trước xuất bản: Tổng cục Thống kê Việt Nam (CPI), World Bank Data (inflation). Không sử dụng số liệu thời sự trong bài.